D133-Лесное хозяйство

«Ғылыми зерттеулерді ұйымдастыру» пәні бойынша докторантураға түсу емтиханына арналған сұрақтар 

  1. Вариациялықты сипаттамалау: жалпы тербелу құлашы, арифметикалық орташа ауыткуы, батырауы, вариациялық коэффициент. Ассиметрия мен эксцесса көрсеткіштері.
  2. Негізгі статистикалық талдау. Қорреляция туралы түсінік. Корреляциялық талдаудың негізгі мәселелері. Корреляцияның статистикалық сипаттамалары:корреляциялық байланыс. Қисық сызықты өлшем. Есептелген сипаттамалардың үлкен және кіші талғаулары. Корреляция талдаудының биометриясы. Талдау сипаттамалары қателіктері және параметрлік бағалар-Фишер ұсынған өзгерістер.
  3. Регресиясылық талдаудың мәні. Регрессия коэффициентін анықтау. Теңдеулер қателіктерін есептеу. Регрессия коэффициентін есептеу. Регрессиялық теңдеулерді жалпы талдаудың жалпы принциптері.
  4. Дисперсиялық талдаудың мәні. Дисперсиялық талдаудың негізгі көрсеткіштері. Ең аз мәнді айырмашылықтың шамасының мәні. Бір факторлық және көп факторлық дисперсиялық талдау.
  5. Есептеу техникасының орман шарушылығында негізгі қолдану бағыттары. МК-56 микрокалькуляторы мен компьютердегі статистикалық бірліктерді есептеудің стандартты бағдарламасы. Дербес компьютердің көмегімен корреляциялық және дисперсиялық талдау жүргізудің орташа статистикалық көрсеткіштерін есептеу. Зерттеулердің нәтижелерін өңдеу. Есептерді дайындау.
  6. Байқау және эксперимент жөніндегі ұғымдар, олардың негізігі ерекшіліктері. Орман шаруашылығында қолданатын негізгі зерттеулердің түрлері.
  7. Зерттеушіге қойылатын негізгі талаптары (іскерлік қасиеттері).
  8. Эксперименттің (тәжіребенің) негізгі бөліктері: нұсқа, бақылау нұсқасы, тәжірибе эксперимент схемасы, қайталау.
  9. Вегетациялық тәжіребе. Оның ерекшіліктері және өткізу жағдайлары. Лизиметрлік, танаптық, өндірістің тәжіребе және оның маңызы
  10. Келесі танаптық тәжіребелерінің түрлерін сипаттаңыз: жекелеген, географиялық, қысқа мерзімді, көп жылдық, ұзақ мерзімді.
  11. Танаптық тәжіребені орналасатын жер теліміне қойылатын жалпы талаптары. Тәжіребе жүргізетін жер телімінің жарамдылығын зерттейтін әдістемесі (визуалды байқаулары, құжаттары).
  12. Тәжіребені жоспарлау. Зерттеу бағдарламасын және әдістемесін әзірлеу. Жүргізілетін байқаулар, талдау және есепке алу, олардың танаптық тәжіребелерінің тақырыптарымен байланысы. Метеорологиялық байқауларының мәліметтерін қолдану және оларды зерттеу. Тәжіребені танапта өткізу. Тәжіребедегі танаптық жұмыстары және оларға қойылатын талаптары.
  13. Мөлдектерде үлгілерді және есепке алатын алаңдарды орналастыру әдістемесі. Тәжіребеде талдаулардын және есептеулердің дәлділігіне жету үшін қажетті үлгілердің санын анықтау. Танаптық тәжіребедегі құжаттар. Өндірістік тәжіребе зерттеулерінің ерекшеліктері.
  14. Танаптық тәжіребе өткізу кезінде қолданатын құжаттары. Зерттеу нәтижелері бойынша ғылыми есептерді дайындау.
  15. Ғылыми зерттеулерінің нәтижелерін жариялау. Ғылыми мақаланы дайындауға қойылатын талаптары.
  16. Ғылыми зерттеулерінің нәтижелерін игеру: патенттеу, өнертабыстарды және инновациялық патенттерді апробациялау.
  17. Орманды есепке  алу  жұмыстары  кезінде  өсімдіктерді  зерттеуте қашықтықтан байқау әдістерін пайдаланудың жағдайы мен келешегі.
  18. Орман ресурстарын есептеудің  ең жаңа әдістері.  Таксациялық үлгілік ағаштар кесу аркылы жүргізілетін интегралдық әдіс.
  19. Орманды пайдалану мақсатына байланысты оның өлшемдерін есептеу мен белгілеу. Дербес компьютер көмегімен орманды пайдаланудың көлемін есептен шығару әдістері.
  20. Орманның түрлі категорияяарында мамандандырылған шаруашылықтар ұйымдастырудың ғылыми - өндірістік негіздері. Оларды пайдалану өлшемдерін белгілеу өзгешеліктері.
  21. Алдыңғы қатарлы ғылым мен техниканың дамуы негізінде ормандарды және ағаш өнімдерін есептеуді жақсарту бойынша жаңа бағыттар мен әдістерді шығару.
  22. Орман ресурстарын меңгерудің дистанциялық әдістері. Радиолокациялық, радиожылу, жылу, және басқа түсірістер, оларды орман шаруашылығында қолдану перспективасы. Әуефототүсірілім және оның құрал-жабдықтары. ГАЖ орман шаруашылығында қорлдану.
  23. Орман шаруашылығын құрудың әдістері мен оларды дағдылы пайдалану. Орман шаруашылығын құрудың учаскелік әдісінің өзгешелігі және оның түрлі орман категорияларында дағдылы пайдалану. Шет елдерде орман шаруашылығын құруда қолданылатын әдістердің өзгешеліктері.
  24. Ағаш діңінің таксациялық көрсеткіштері және оларды анықтау   (дің үлгісін, еңістігін, жуандығын және көрініс сандарының ағаш биіктігі мен пішін коэффициентіне байланысын зерттеу).
  25. Әуе түсірілмінде фотографиялық бейнелеуге әсер ететін факторлар. Суретке түсірілетін жерге жарықтың түсуі және табиғи нысандардың спектірлерін шағылысу қабілеті; ағаш түрлерінің өзара айқындалуы; фотографиялық жүйелердің қасиеттері.
  26. Жеке әуетүсірілімі мен стереопарының геометриялық қасиеттері және фотографиялық өңдегенде олардың маңызы.
  27. Шөлді ормандар таксациясы. Сексеуілдердің негізгі таксациялық көрсеткіштерін таңдау және бағалау принциптері.
  28. Шаруашылық айналымы мен ағаш кесу айналымын  белгілеудің ғылыми- өндірістік негіздері.
  29. Қарапайым және күрделі, біртекті және аралас құрамды ормандардың пісіп- жетілуін зерттеу нәтижелері мен мәліметтері. Орманның пісіп-жетілуін анықтаудың негізгі тәсілдері.
  30. Орманның экономикалық маңызы мен оны пайдалану мақсаты бойынша түрлі ормандарда орман шаруашылығын құру жүмыстарын разрядтарға бөлу және оларды таңдау. 

«Ормантанудың заманауи мәселелері» пәні бойынша докторантураға түсу емтиханына арналған сұрақтар 

  1. Орман терминологиясының қазіргі мәселелері.
    2. Орман шаруашылығы саласындағы қазіргі заманғы проблемалар.
    3. Орманды ауа арқылы ластаудың заманауи мәселелері.
    4. Орманды мұнай және мұнай өнімдерімен ластау мәселелері.
    5. Учаске объектілерін салу кезіндегі ормандардың теріс әсер ету проблемалары.
    6. Пайдалы қазбалар кен орындарын өңдеуге ормандарға теріс әсер ету мәселелері.
    7. Рекреациялық іс-шараларды жүзеге асырудағы теріс әсер проблемалары.
    8. Ағаш жинау кезіндегі орманға теріс әсер ету мәселелері.
    9. Ормандардың санитарлық қауіпсіздігі мәселелері.
    10. Орманды зиянкестер мен аурулардан қорғау мәселелері.
    11. Ормандарды экологиялық бақылау мәселелері.
    12. Орман өрт қауіпсіздігі мәселелері.
    13. Орманды түгендеу және орманды басқару мәселелері.
    14. Қорғайтын ормандардағы орманды басқару проблемалары (санаттары бойынша).
    15. Таулы ормандардағы орманды басқару проблемалары.
    16. Орманды-дала және дала аймақтарындағы орман шаруашылығының мәселелері.
    17. Жасанды ормандардың проблемалары.
    18. Табиғи орман өсіру проблемалары.
    19. Қазіргі заманғы орман типологиясының мәселелері.
    20. Ормандардың өнімділігін арттыру мәселелері.
    21. Орман екпелерін отырғызу мәселелері.
    22. Орманды тиімді басқару мәселелері.
    23. Тұқымдарды өзгерту мәселелері. Ағаш түрлерінің қажетсіз өзгеруінің алдын алыңыз.
    24. Орманды таңдау және генетика мәселелері.
    25. Орман биотехнологиясының мәселелері.  

«Орман тұқым ісі және көшет жайы» пәні бойынша докторантураға түсу емтиханына арналған сұрақтар 

  1. Ағаш пен бұталардың жемістенуі. Тұқымды мол беретін жылдар және олардың қылқанды және жапырақты ағаш түрлерінде кайталануы.
  2. Жемістенуге әсер ететін факторлар және оларды теориялық негіздеу.
  3. Тұқымдарды жинау және сақтау. Өсіп түрған және кесілген ағаштардан тұқым жинау техникасы.
  4. Тұқым сапалылығын анықтау мақсатындағы бөлігін алу. Бүр кептіргіштердің типтері, олардың құру және жұмыс істеу принципттері. Бүрлерді кептіру кезінде сақталынатын көрсеткіштер.
  5. Тұқым сақтайтын қоймалар, олардың конструкциялары мен типтері. 
  6. Тұқымдарды себуге дайындау. Тұқымдардың себу сапалылығын аныктау және бақылау.
  7. Ормандық тұкым бақылау станциялары.
  8. Орман ағашы тұқымы ісін ғылыми негізде ұйымдастыру.
  9. Жерді негізгі ағаш түрлерінің тұқымдарын дұрыс қолдану мақсатында аумақтарға бөлу.
  10. Питомниктің түрлері. Тұрақты орман ағаштары тұқымы питомнигінің шаруашылық бөлімдері, ауыспалы егістер, себу және тігу схемалары.
  11. Питомниктің көлемін есептеу. Питомниктің жерін ретті пайдалануды ұйымдастыру.
  12. Орман питомнигінің  шаруашылық  бөлімдерінде  топырақты өңдеу. Топырақты өңдеу жүйелері және оларды қолдану.
  13. Орман питомнигінің және бөлімдерінде істелінетін жұмыстар ерекшеліктері.
  14. Агротехникалық күтім жұмыстарының уақыттары және олардың технологиясы.
  15. Тыңайтқыштарды қолдану. Тыңайтқыштардың түрлері және жүйелері. Ағаштардың нәрлі заттармен қамтамасыз етуін агротехникалық топырақ картограммалары және талдау аркылы.
  16. Тыңайтқыштарды енгізу нормасы және уақыты.
  17. Саңырауқұлақты аурулармен, зянкестермен және кеміргіш жәндіктермен күресу шаралары. Арам шөптермен химиялы әдіспен күресу.
  18. Гербицидтерді еңгізу нормасы және уақыты өңдеу, жұмыстарды қайталауы және жұмыстардың технологиясы.
  19. Суару жүйелерімен түрлері. Суару нормаларын есептеу. Судың көзін табу.
  20. Орман питомниктерге колданатын негізгі машиналармен механизмдер.
  21. Сеппелерге істелінетін күтім жұмыстары, агротехникалық уақыттары өсіру жолдарына байланысты.
  22. Сеппе бөлімі: сеппелерді өсіру агротехникасы және қолданатын технологиялары.
  23. Тұқымдарды себу нормасы және істелінетін есеп жұмыстары. Тұқымдарды сініру терендігі.
  24. Сеппелерге істелінетін күтім жұмыстары, агротехникалық уақыттары өсіру  жолдарына байланысты.
  25. Сеппелер мен көшеттерді бірге өсіру: қолдану жағдайы және егу сүлбелері, өсіру агротехникасының ерекшеліктері.
  26. Тікпе бөлімі: тікпелерді өсіру агротехникасы. Тікпелердің түрлері, олардың мағынасы.
  27. Топырақты отырғызу алдында дайындау.
  28. Отырғызу уақыты және техникасы, топырақта және ағаштарға істелінетін күтім жұмыстары.
  29. Орман көшетжайында Гербицидтерді қолдану, гербицидтердің өсімдіктерге әсер ету бойынша жіктелуі және оларға сипаттама
  30. Ағаш және бұталары өсімдіктерді вегетативті әдіспен көбейту жолдары. 

«Әртүрлі мақсатта орман өсірудің теориясы мен тәжірибесі» пәні бойынша докторантураға түсу емтиханына арналған сұрақтар 

  1. Тұқым шаруашылығының негізгі функциялары.
  2. Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде тұқым өсіру шаруашылықтары мақсатындағы объектілерді сертификаттау және түгендеу.
  3. Артықшылықтары бар ағаштарды таңдау және олардың құжаттары.
  4. Тұқымдарды кептіру және тазарту. Әр плантациядан үлгілерді жинау және құжаттарды дайындау.
  5. Орман күтімінің түрлері.
    6. Кесуге арналған ағаштарды таңдау.
    7. Ормандарды күтіп ұстау үшін ағаш кесудің басымдылығын анықтау.
    8. Қайталап кесу уақытын және көлемін анықтау.
    9. Күтім кесулерінің басқа түрлері.
    10. Көшетжайлардағы көшеттерге күтім жасау.

11.Қазақстанда орман екпелерін өсіру тарихының басталуы және осы жұмыстарды жасаған адамдар
12. Біздің елімізде екпе ормандарды отырғызудың ғылыми негізделген жоспарына шолу жасаңыз.
13. 1865-1965 жылдар аралығында Қазақстанда орман өсіру саласындағы қандай жетістіктер болды? Соңғы 100 жылда жеткен жетістік.
14. Үлкен қалалардың айналасында, магистральдарда, су арналарында ағаштар отырғызу табиғатқа қалай әсер етеді?

15. Орман тұқым плантациясы дегеніміз не?
16. Орман тұқымдарын өсірудің негізгі мақсаты не?
17. Мемлекеттік орман қорындағы тұрақты тұқым базасы неше объектіні алады?
18. Қазақстан Республикасының Орман кодексінің қай бабында Мемлекеттік орман қорындағы тұрақты орман тұқым базасының функциялары анықталған?
19. Селекциялық және тұқым шаруашылығы объектілерін сертификаттау мен түгендеудің мақсаты неде?

20. Тұқымдар ағаштардан қалай жиналады және қай жерлерде? Қылқан жапырақты және бүрлі өсімдіктеріндің тұқымдары қалай сақталады?
21. Тұқымдарды сақтау ережелері қандай және жапырақты ағаштардың тұқымдары қандай ыдыстарда сақталады?
22.Тұқымдарды тасымалдауға қандай талаптар қойылады? Оларды сату үшін қандай құжаттар қажет?

23. Қазақстанның орман қорындағы ағаштар мен бұталардың үлесі қандай, олардың түрлерін атаңыз
24. Жалпы алғанда ағаштар мен бұталардың орман қорындағы пайыздық мөлшері қандай, олардың негізгі санаттары.
25 Ағаштардан алынатын негізгі өнім түрлері және олардың ел экономикасында алатын орны.
26. Жапырақтардан, ағаштар мен бұталардан қандай медициналық заттар алынады?

27. Ағаш тұқымдары олардың сапасын тексеру үшін қалай дайындалады?
28. Әр партиядан алынған тұқым үлгілері қайда және қалай жіберіледі?
29. Жеміс ағаштарының тұқымдары отырғызу сапасына қарай неше сыныпқа бөлінеді?
30. Тұқым сапасын анықтағаннан кейін қандай құжаттар рәсімделеді?