Екатерина Вибе – «Қазақстанның 100 жаңа тұлғасы» байқауының жеңімпазы

Екатерина Вибе – «Қазақстанның 100 жаңа тұлғасы» байқауының жеңімпазы

Бүгін Қазақстанда «100 жаңа тұлға» байқауының қорытындысы шықты. Ә.Н.Бөкейхан атындағы Қазақ орман шаруашылығы және агроорманмелиорация ғылыми-зерттеу институтының PhD, ормандарды қорғау және қорғау бөлімінің бастығы Екатерина ВИБЕ «Ғылым және инновациялар» номинациясы бойынша ең үздік деп танылды. С.Сейфуллин атындағы ҚАТУ сайтының редакциясы жеңімпазды алғашқылардың бірі болып құттықтап, оған бірнеше сұрақтар қойды.   

 Екатерина, Сені қандай жоба бойынша номинацияға ұсынды?

 - Мен  «Ғылым және инновациялар» санатына өтініш бердім. Өзімнің тарихымда соңғы жылдары жұмыс жасаған жобаларым туралы әңгімеледім. Қазылар алқасының мүшелері арасында да, «100 жаңа тұлға» сайтында маған дауыс бергендер арасында да үлкен қызығушылық - Қазақстанның ең маңызды экологиялық проблемасы – Арал теңізінің кеуіп кетуге арналған.

 -  Саған сәттілік әкелген жоба туралы толығырақ айтып берсең.

 

- Егер біз «арал» деп аталатын жоба туралы айтатын болсақ, онда оның аясында мен Азиялық Орман Ынтымақтастығы Ұйымымен бірлесе жұмыс жасайтын «Ә.Н. Бөкейхан атындағы Қазақ орман шаруашылығы және агроорманмелиорация ғылыми-зерттеу институты» ЖШС қара сексеуіл формаларының жәндік-галлотүзушілер төзімділігіне зерттеу ғылыми жұмыстарын жүргізеді.

Сексеуіл екпелері топырақ қорғау функцияларын орындайды, ал олардың құмды нығайтатын рөлі кеңінен танылған. Бірақ, жәндік зиянкестері, соның ішінде галлотүзушілердің  зақымдау кесірінен өсімдіктер қатты әлсіреп, өсуі күрт төмендейді, сондай-ақ жеміс беруі мен тұқым саны азаяды.

          Бізбен жүргізілетін жұмыстың мақсаты - зиянкестердің осы тобына төзімді сексеуіл сортын одан әрі өсіру және көбейту үшін жекелеген өсімдіктердің зақымданбауын негіздейтін факторларды анықтау.

 Жалпы менің ғылыми қызметім орманды қорғаумен байланысты. Менің тәлімгерім және жетекшім Телегина Ольга Серафимовнамен Солтүстік Қазақстанның қарағайлы және қайыңды ормандарды зиянкестерден қорғау бойынша жұмыс істедім, сондай-ақ қарағай екпелерінің аурулардан төзімділігін сақтау ұсыныстарын әзірлеуге қатысып, Шығыс Қазақстанда самырсынның шірік және қатерлі ісік ауруларының таралуы мен экологиялық ерекшеліктерін зерттедім. "Астана орманы" ЖШС-мен келісім шарт аясында Нұр-Сұлтан қаласының «жасыл белдеу» екпелеріне орман патологиялық зерттеулерін жүргіздім. Сондай-ақ бірқатар халықаралық жобаларды жүзеге асыруға қатыстым.

 -  Катя, мамандыққа апаратын жол қандай болды?

   - Менің мамандыққа апаратын жолым саналы және айқын болды. Мен өз таңдауымды  2001 жылы Солтүстік Қазақстанның көне оқу орны – экология және орман шаруашылығы колледжіне оқуға түскенде жасадым. Сонда көптеген сыныптастарым таңдауымның дұрыстығына күмәнмен қарады. Алайда, бұл менің нақты мамандығым екенін білдім. Бұған көбінесе отандық орман ғылымының дамуына маңызды үлес қосқан мұғалімдер, ерлі-зайыптылар - Андрей Владимирович пен Екатерина Ильинична Эбель үлгі болды.   

Әрі қарай оқуымды экология бакалавры біліктілігін алған Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде жалғастырдым. Содан кейін Омбы мемлекеттік педагогикалық университетінде магистратура бағдарламасы бойынша оқыдым. Аспирантураны Орал мемлекеттік орман шаруашылығы университетінде тәмамдадым.

3 жыл бұрын, 2018 жылдың мамыр айында, маған ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты дәрежесі, ал бір жылдан кейін, 2019 жылдың маусым айында "Орман ресурстары және орман шаруашылығы" мамандығы бойынша философия докторы (PhD) дәрежесі берілді.

 - Жеңіске қол жеткізгендегі жаңалыққа алғашқы реакция қалай болды?

 - Шынымды айтсам, мен жаңалықты өте ұстамды қабылдадым. Жобаның ауқымдылығы мен оның жеңімпаздарының қатарына енгенімнің маңыздылығы туралы кейінірек, яғни ұйымдастырушылармен жұмыс жасаған кезде, ресми рәсімге дайындық кезінде айтылды.

Әрине, бірінші кезекте экология мәселелеріне, жалпы ғылыми салаға немқұрайлы қарамайтын көптеген адамдардың дауыс беруде мені қолдағандарына қуаныштымын.

 - Мұндай жоғары атақ неге міндеттейді?

 - Жобаға қатысуға байланысты қандай да бір ерекше міндеттемелерді әлі сезінген жоқпын. Көктем бастала салысымен орманшылар мен орман қорғаушылардың "ыстық" уақыты келді, сондықтан менің басты міндетім – ағымдағы жобаларды сәтті жүзеге асыру.

Сонымен қатар, аталған атақты алу маған көптеген қазақстандықтардың назарын қазіргі экология проблемаларына аударуға, жұртшылыққа орман ғылымының жетістіктері туралы айтуға мүмкіндік береді.

 - Биікке қол жеткізгісі келетін жастарға не айтар едің?

 - "Қазақстанның 100 жаңа тұлғасы" жобасына қатысу мен үшін жаңа, бірақ өте қызықты тәжірибе болғанын атап өткім келеді, соның арқасында мен қоғамның назарын орман ғылымына аударып қана қоймай, сонымен қатар заманауи жастарға кез – келген салада табысты мансап жасауға болатындығын көрсете аламын, ең бастысы - өзіңе және өз кәсібіңе сену!

 Бірден айтайын, оңай жол болмайды. Мысалы, менің өмірімді өлшеніп, белгіленген деп айтуға келмейді. Кейде мен ертең елдің қай аймағында болатынымды, қандай проблемаларға тап болатынымды білмеймін. Мен бұрыннан жылдам жиналып, шұғыл әрекет етуге, жұмыс уақытына қарамастан жаңа әдістер туралы ойлануға, дұрыс шешімдерді іздеп, табуға дағдыландым.

 Өмірдің осы қарқынымен олар маған қойылған міндеттерді шеше білуге, білім, тәжірибе, оқуға деген ынта-жігеріме көмектеседі.