 |
Ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты,
Қауымдастырылған профессор (академиялық)
Кабинет: 5122,
телефон:87761102120
E-mail: b.arinov@kazatu.edu.kz
|
Ғылыми қызығушылықтар саласы
Өсімдік шаруашылығы салалары
Оқытатын пәндері
Егіншілік. Өсімдік шаруашылығы. Агрометеороголия. Ғылыми зерттеу негіздері.
Зерттеулердің негізгі бағыттары
Өсімдік шаруашылығы, Селекция және тұқым шаруашылығы, Агротехнология.
Ағымдағы зерттеу жобалары:
1. «АӨК және табиғатты пайдалану саласындағы ғылыми зерттеулер мен шаралар» 212 бюджеттік бағдарламасы бойынша, «Қазақстан Республикасының әртүрлі агроэкологиялық аймақтары үшін а.ш. дақылдарының адаптивты жүйесін және ресурсүнемдегіш өсіру технологиялары негізінде егіншілікті тұрақты дамыту» жобасы бойынша, «Солтүстік Қазақстанның құрғақ дала аймағында егіншіліктің адаптивты жүйесін ресурсүнемдегіш технологияларын жасау» шаралары бойынша, «Солтүстік Қазақстанның қара-қоңыр топырақ жағдайында диверсификацияны есепке алып мақсарының өсіру технологиясын жасау»;
2. ҚР АШМ 212 бюджеттік бағдарламасы бойынша 2014-2016 жылдарға арналған ғылыми зерттеулерді гранттық қаржыландыру "Солтүстік Қазақстанның қара қоңыр топырағы жағдайында әртараптандыруда егіншіліктің бейімдеу жүйелері мен ресурс үнемдеу технологияларын әзірлеу";
3. ҚР АШМ 255 бюджеттік бағдарламасы бойынша 2015-2017 жылдарға арналған ғылыми зерттеулерді гранттық қаржыландыру «Солтүстік Қазақстанның құрғақ далалы аймағы жағдайында майлы дақылдардың өнімділігін арттыру үшін жаңа қор үнемдеуші технологиясын әзірлеу»;
4. ҚР БжҒМ-нің 217 бюджеттік бағдарламасы бойынша 2015-2017 жылдарға арналған ғылыми зерттеулерді гранттық қаржыландыру «Солтүстік Қазақстанның құрғақ далалы аймағы жағдайында топырақты өңдеудің әртүрлі технологиялары негізінде өсірудің қор үнемдеуші технологиясын әзірлеу жолымен дәнді-бұршақ дақылдардың жаңа перспективалы сорттарының өнімділігін арттыру»;
5. № 95Х (17) шаруашылықпен келісімшарты, Ақмола облысы Сандықтау ауданы "Каменка и Д" ЖШС жағдайында ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің фитосанитарлық технологиясын әзірлеу және енгізу;
6. 2017-2019 жылдарға арналған Ғарыш-Сапары ғылыми зерттеулерді гранттық қаржыландыру бюджеттік бағдарламасы бойынша «Қостанай облысының ЖҚЗ деректеріне ауыл шаруашылығы өндірісін жер үсті зерттеу және мониторингтеу жүргізу жөніндегі қызметтер";
7. №60Х (18) шаруашылықпен келісімшарты «ҚР АШМ жоспары бойынша тіркелуші фирмалармен 2018 жылға арналған пестицидтерді өндірістік және мелеодельдік тіркеу испитаниялары»;
8. №60Х (19) шаруашылықпен келісімшарты «ҚР АШМ жоспары бойынша тіркелуші фирмалармен 2019 жылға арналған пестицидтерді өндірістік және мелеодельдік тіркеу испитаниялары»;
9. 2021-2023 жылдарға арналған бюджеттік бағдарламасы бойынша Ғарыш Сапары ғылыми зерттеулерін гранттық қаржыландыру «Ақмола облысының ЖҚЗ деректеріне ауыл шаруашылығы өндірісін жер үсті зерттеу және мониторинг жүргізу бойынша қызметтер»;
10. BR10865099 бағдарламасы «DSSAT моделінің ауыл шаруашылығы дақылдары бойынша өсуі мен дамуына бейімделуіне негізделген дақылдардың негізгі түрлерін өндіру бойынша шешім қабылдау жүйесін құру, Smart-технологияларға негізделген мал шаруашылығы өнімдерін өндірудің интеграцияланған жүйесі және ауыл шаруашылығында Smart жүйелерін құру мақсатында агроөнеркәсіптік құрылымдар үшін агротехнологиялар бойынша ғылыми-техникалық құжаттаманың ақпараттық базасын қалыптастыру»
11. «HANSEPLANT-ALMATY» ЖШС-нің және КОПЕРТ фирмасының тапсырысы бойынша мәдени дақылдардың өсіп дамуына және өнімділігін арттыруға шетелдік биопрепараттарды зерттеу.
12. AP23489305 Солтүстік және Орталық Қазақстанда қарқынды өсімдік шаруашылығы үшін маркер-делдалды селекция әдісімен асбұршақтың жатып қалуға төзімділігін агротехникалық және молекулярлық-генетикалық зерттеу (2024 тамыз. Қаржыландырылатын грант жетекшісі).
Жоғары білімі: 1999-2004 жж. С.Сейфуллин атындағы Аграрлық университет, Агрономиялық факультет, 4501- «Агроном».
Еңбек өтілі:
С 2004 года в КАТИУ им. С.Сейфуллина.
2004-2005 жж. Өсімдік шаруашылығы кафедрасында Ізденуші-зерттеуші;
2005-2010 жж. Өсімдік шаруашылығы кафедрасының асситенті және 2005-2007 жылдары агрономия факультетінің тәрбие жұмыстары жөніндегі декан орынбасары;
2010-2013 жж. Өсімдік шаруашылығы кафедрасының аға оқытушысы, 2012 жылдан бастап агрономия факультетінің оқу жұмысы бойынша декан орынбасары;
2015-2017 жылдары С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің тәрбие жұмысы жөніндегі департамент директоры қызметі;
2017 жылдың қараша айынан бастап Егіншілік және өсімдік шаруашылығы кафедрасының аға оқытушысы;
2019 жылдың наурыз айынан бастап С.Сейфуллин атындағы университеті Егіншілік және өсімдік шаруашылығы кафедрасының қауымдастырылған профессоры;
2024 жылдың қыркүйегінен 2025 жылдың қазан айына дейін Агрономия факультетінің деканы қызметі.
Қазіргі уақытта «Өсімдік шаруашылығы» БББ тобының қауымдастырылған профессоры (академиялық).
Марапаттары, құрмет грамоталары:
«ҚазАгроинновация» АҚ Басқарма төрағасы С.Кененбаевтын Алғыс хаты; С.Сейфуллин атындағы ҚазАТУ –дың 55 жылдығына орай Құрмет грамотасы; Астана қаласы жастар саясатын қолдау мемлекеттік қорының директоры А. Төлепбергеновтың алғыс хаты; Астана қаласы «Сарыарқа» ауданының әкімі П.Кулагиннін Алғыс хаты, 2016; Астана қаласының Жастар саясаты мәселелері басқармасының бастыға Г. Рахманбердінің алғыс хаты, 2015; «Нұр-Отан» партиясының төрағасы, ҚР президенті Н.Ә. Назарбаевтың алғыс хаты; Астана қаласының жастар саясатын қолдау мемлекеттік қорының алғыс хаты. ҚР-ның Ғылым және Білім министрі Е.К. Сағадиевтін Құрмет грамотасы, 2017; С.Сейфуллин атындағы ҚазАТУ –дың 60 жылдығына орай Төс белгісі, 2016. Қазақстан Республикасының пример-министрі орынбасары Е.Л. Тоғжановтың алғыс хаты, 2021; «Ауыл» партиясының төрағасы - Егізбаев Серік Рахметоллаұлының төс белгісі
Біліктілікті көтеру:
1. e.gov «Электрондық үкімет және электрондық қызмет» атты куәлігі, 2011 ж;
2. «Дәнді дақылдардың сорттық агротехникасы» атты Казагроинновация АҚ «А.И. Бараев атындағы Қазақ астық шаруашылығы ғылыми – зерттеу институты» ЖШС-де өткен машықтану курсының сертификаты, 2009 жыл. Сертификат №238;
3. Белорусь мемлекетінде 2010 жылы өткен біліктілікті көтеру курсының сертификаты;
4. Украина елінің халықаралық академиясы ұйымдастырған «Наука на службі сільского господарства» атты ғылыми тәжірибелік конференциясына қатысу туралы сертификат, 2013;
5. ЭӘН 00540-09 «Ауылшаруашылығы өнімдерін сақтау және қайта өндеу технологиясы», сертификаты;
6. ҚХР-да тамшылатып суару технологиясы бойынша біліктілікті көтеру бағдарламасынан өту сертификаты.
7. «А.И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС-нің «Дәнді және майлы дақылдардың сорттық агротехникасы» атты тақырыпта біліктілікті көтеру сертификады (126 сағат), 2022 ж.
8. «Көкшетау Астық Инвест ЛТД» ЖШС- де «Танаптық дақылдарды өсіру технологиясында биопрепараттарды қолдану және дақылдардың сорттық агротехникасы» атты тақырыпта біліктілікті көтеру сертификады (72 сағат), 2022 ж.
9. «Жоғары оқу орнының білім беру үдерісінде инновациялық технологияларды қолданудың заманауи тенденциялары» тақырыбы бойынша вебинарлар циклі (36 сағат), 31.03.2023 ж.
10. «Разработка и внедраение фитосанитарной технологии возделывания масличных и зернобобовых культур. Проведение научно-исследовательских работ на приоритетных направлениях земледелия», Акмолинская обл. Сандыктауский район «Каменка и Д» ЖШС (№001 от 08.06.2025) 126 сағат.
11. 2025 AgSmart Educationa Expo, Канада (Эдмонтон). Канада университет Альберто (72 сағат, Сертификат нөмірі №17306363) 29-31.07.2025 ж.
Басылымдары:
60-тан астам. Оның ішінде: 3 мақала Scopus импакт-факторлы JCR немесе SJR жарияланған (скопус) еңбект (индекс хирша 2,0); 2 мақала РИНЦ ғылыми жарияланымдар бойынша еңбектер; 27 мақала ҚР-ның БжҒМ-нің құрамына еңген ғылыми басылымдар; 28 мақала Халықаралық конференцияларда баяндалған ғылыми мақалалар және т.б. басылымдар.
- Bauyrzhan Arinov, Gulmira Khassanova, ……Kazhymurat Mussynov ..... and Yuri Shavrukov. Genotyping of Le and Af Haplotypes in Dry Pea (Pisum sativam L.) with Field Trials: Short and Semi-Leafless Plants Are Not Always Better in Kazakhstan. Plants 2025, 14, 3479. https://doi.org/10.3390/plants14223479. 21 стр.
- Аринов Б.К., Мусынов К.М., Хасанова Г.Ж., Кипшакбаева А.А., Кузбакова М.М., Зайлашева А.А. Асбұршақтың жапырылуға төзімділігін зерттеу. С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің Ғылым жаршысы, – Астана: 2025. -№ 3 (127). - Р.55-70. - ISSN 2710-3757, ISSN 2079-939Х.
Баспадан шығарылған оқу-әдістемелік құралдары:
1. «Орталық және Солтүстік Қазақстан аймақтарында жаздық жұмсақ бидайды өсіру технологиясы» Монография, 2018 жыл;
2. ҚР-ның БжҒ министрлігі тапсырысы бойынша «Технология производства продукции растениеводства» колледж студенттеріне арналған оқу құалы, 2019 ж.
3. Егіншілік оқу құралы, 2024 ж.
4. Өсімдік шаруашылығы өнімдерін сақтау және қайта өндеу технологиясы оқу құралы, 2024 ж.
5. Танаптық дақылдардың тұқымтану негіздері оқу құралы, 2024 ж.
Өндіріске еңгізу АКТ-лары:
1. Қарағанды облысы Осакаровка ауданы «Азнабай»ШҚ жағдайында мақсарының Ақмай сортын шаруашылыққа еңгізу туралы АКТісі;
2. Ақмола облысы Астрахан ауданы «Фермер 2002» ЖШС-гі жағдайында мақсарының Ақмай, Иргас және Центр 70 сорттарын шаруашылыққа еңгізу туралы АКТісі;
3. Ақмола облысы Астрахан ауданы «Фермер 2002» ЖШС-гі жағдайында асбұршақтын Неосыпающийся 1, Усач красная, Уаис Роуд сорттарын шаруашылыққа еңгізу туралы АКТісі;
4. Ақмола облысы Сандықтау ауданы «Каменка и Д» ЖШС-гі қара топырақ жағдайында дәнді бұршақ дақылдарының өнімі мен сапасын арттыру мақсатында агротехнологиясын қалыптастыру туралы шаруашылыққа еңгізу туралы АКТісі;
5. Ақмола облысы Сандықтау ауданы «Каменка и Д» ЖШС-гі қара топырақ жағдайында жаздық арыштын өнімі мен сапасын арттыру мақсатында агротехнологиясын қалыптастыру туралы шаруашылыққа еңгізу туралы АКТісі.
Инновациялық патенттер:
1. Инновациялық патент № 78472 (19) KZ (13)A4(11) 27124 «Солтүстік Қазақстанның құрғақ далалы аймағы жағдайында мақсары өсіру әдісі» ҚР ӘМ зияткерлік меншігі хұқықтары жөніндегі комитеті, Бюллетень №7;
2. Пайдалы модельге потент «Солтүстік Қазақстан жағдайында мақсары өсіру үшін топырақты дайындау тәсілдері» Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі №101299. 2017/0283.2 02.05.2017. 2641;
3. Пайдалы модельге потент «Солтүстік Қазақстанның құрғақ далалы аймағы жағдайында жасымықты өсіру әдістері» Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі №101219. 2017/0328.2 22.05.2017. 2623.
