 |
Биология ғылымдарының кандидаты (PhD)
Қауымдастырылған профессор (доцент)
Кабинет 7409, тел. +7 (717) 238-39-11
e-mail: a.utarbaeva@kazatu.edu.kz
|
Ғылыми саласы
өсімдіктердің стрестік факторларға төзімділігінің экологиялық аспектілері, өсімдіктердің биохимиясы және физиологиясы, өсімдіктердің биологиялық белсенді заттары, биотехнология, молекулалық биология, агроэкология, қалдықтарды басқару, климаттың өзгеруінің экологиялық мәселелері, экологиялық туризм
Оқытатын пәндері
ауыл шаруашылығы экологиясы, биоиндикация, климаттың өзгеруі және "жасыл" экономика, экология және тұрақты даму, биологиялық алуантүрлілік және оны бағалау әдістері, қалдықтармен жұмыс істеудің инновациялық технологиялары
Білімі
|
1988-1993 жж.
|
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті, «Биология» мамандығы
|
|
2019-2021 жж.
|
Алматы технологиялық университеті, мамандығы / білім беру бағдарламасы 6B05201 – Экология (бакалавр)
|
|
1996 –1999 жж.
2001ж
|
М.А. Айтожин атындағы Молекулярлық биология және биохимия институтының аспирантурасы Мамандығы – биохимия
«Метаболизм фенольных соединений культуры клеток и тканей Alhagi kirghisorum в условиях стресса» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады.
Мамандығы: 03.00.04-Биохимия
|
|
2018 ж
|
ҚР БҒМ БҒСБК «Биология» мамандығы бойынша қаумдастырылған профессор ғылыми атағы берілді
|
Еңбек өтілі
|
1993-2018 жж.
|
Аға зертханашы, кіші ғылыми қызметкер, ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер, өсімдіктердің сигналдық жүйелері зертханасының меңгерушісі, ҚР БҒМ ҒК РМК "М.А. Айтқожин атындағы молекулалық биология және биохимия институты" бас директорының орынбасары.
|
|
2017-2018 жж.
|
Сатбаев Университеті химиялық және биологиялық технологиялар институтының "Биотехнология" кафедрасының аға оқытушысы
|
|
2018-2019 жж.
|
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті, Агрономия факультеті, "Экология" кафедрасының аға оқытушысы.
|
|
2019 -2021жж.
|
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті, агрономия факультеті, "Экология" кафедрасының қауымдастырылған профессоры.
|
|
2021 – 2025 жж.
|
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, ОШ, ЖТ ж ҚО факультеті, "Экология" кафедрасының қауымдастырылған профессоры.
|
|
2025 ж. - қазіргі уақытқа дейін
|
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, ауыл және орман шаруашылығы институтының, Орман шаруашылығы және қоршаған орта БББТ қауымдастырылған профессоры.
|
Біліктілік көтеру
|
2023 ж.
|
"Қалдықтармен жұмыс істеудің заманауи инновациялық технологиялары" (72 сағат) / С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, Астана қ.
|
|
2023 ж.
|
"Оқытудың инновациялық әдістемелерін пайдалана отырып, қалдықтарды басқару саласында білім алушылардың құзыреттілігін дамыту" (72 сағат) / Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, Көкшетау қ.
|
|
2023 ж.
|
"Қалдықтарды басқару" магистрлік бағдарламасын әзірлеу және енгізу арқылы серіктес елдерде айналмалы экономиканы ілгерілету (72 сағат) / ЕКА қолданбалы ғылымдар университеті, Рига қ., Латвия
|
|
2023 ж.
|
"Тұрақтылық қалдықтарын басқару" (72 сағат) / Hochschule Wismar, Applied Sciences University: Technology, Business and Design, Висмар қ., Германия
|
|
2023-2025 жж.
|
Жаңа экологиялық кодекстің нормаларын түсіндіру / ҚР ЭжТРМ "Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы" РМК, Астана қ.
|
|
2024 ж.
|
"Қалдықтарды басқарудың заманауи еуропалық жүйесі" (72 сағат) / С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, Астана қ.
|
|
2024 ж.
|
"Айналымдық экономика және тұрақты даму" (72 сағат) / С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, Астана қ.
|
|
2024 ж.
|
"Тұрақты дамуға арналған серіктестік" (72 сағат)/ Таллин технологиялық университеті, Таллин қаласы, Эстония
|
|
2024 ж.
|
"Инновациялық қалдықтарды басқару технологиялары: еуропалық тәжірибе" (72 сағат) / С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, Астана қ.
|
|
2025 ж.
|
"X Халықаралық жазғы мектеп «Экотуризм: Адам мен табиғаттың үйлесімі»" (72 сағат) / С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті, Астана қ.
|
|
2024-2025 жж.
|
Болашақ халықаралық бағдарламасы аясындағы «500 ғалым» зерттеу тағылымы 52-бағыт: Экология, метеорология / Түркия, Кастамону университеті
|
Марапаттар
2015 ж. ҚР БҒМ "Алғыс"
2017 ж. ҚР БҒМ "Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" төс белгісі
2023 ж. ҚР ЭжТРМ «Экология саласының ұздігі» төс белгісі
Басылымдар
150 - тан астам жарияланымдардың авторы, соның ішінде - Web of science және Scopus деректер базасында индекстелетін журналдарда 7 мақала, ҚР ҒЖБССҚК ұсынған журналдарда 37 мақала, ҚР 2 патенті, ҚР 4 инновациялық патенті.
WoS Хирш индексі - 2, Scopus Хирш индексі – 3.
Соңғы 5 жылдағы ең маңызды басылымдар:
- Г.К. Сатыбалдиева, С.Е. Шарахметов, Н.С. Сапаргалиева, А.О. Жанабергенов, К.К. Шупшибаев, Г.А. Аубакирова, А.Ш. Утарбаева, Ж.Б. Бекпергенова Видовой состав и морфо-биологические данные рыб из оз. Солонцы (Северо-Казахстанская область) //Вестник КазНУ им. Аль-Фараби, Серия биологическая, № 4(89)2021. – С. 150-162
- Сатыбалдиева Г.К., Шарахметов С.Е., Сапаргалиева Н.С., Барбол Б.І., Аубакирова Г.А., Жанабергенов А.О., Шупшибаев К.К., Утарбаева А.Ш., Бекпергенова Ж.Б. Майбалық көлінің кәсіптік ихтиофаунасының жағдайы (Ақмола облысы, Қазақстан)// Вестник КазНУ им. Аль-Фараби, серия биологическая, 2022, №4(93), с.107-115.
- Utarbaeva А.Sh., Satybaldieva G.K., Bekpergenova Zh.B., Shupshibaev K.K., Aubakirova G.A., Zhanabergenov А.О., Krupa E.G., Aubakirova M.O., Sharakhmetov S.E., Sapargaliyeva N.S. Ecological Assessment of the State of Water Bodies in Northern Kazakhstan on the Example of Lake Maibalyk. //Proceedings of Academics World International Conference, Prague, Czech Republic, 21st – 22 nd September, 2022, p.15-19
- Барбол Б.І., Сатыбалдиева Г.К., Шарахметов С.Е., Аубакирова М.О., Кабдолов Ж.Р., Джусупбекова Н.М., Жанабергенов А.О., Шупшибаев К.К., Утарбаева А.Ш., Бекпергенова Ж.Б. Солтүстік Қазақстан су қоймаларының кәсіптік балықтарының паразитофаунасы. Вестник КазНУ им. Аль-Фараби, Серия биологическая, № 3(96)2023. – С. 113-122.
- Gulmira Satybaldiyeva, Nazym Sapargaliyeva, Sayat Sharakhmetov, Zarina Inelova, Emil Boros, Elena Krupa, Аizhan Utarbayeva and Kazbek Shupshibayev Species Diversity of Zooplankton of Small Steppe Lakes of the Northern Part of Kazakhstan// Water, 2023. P.1-16. (Q1, Web of Science).
- Alina Faurat, Galymbek Azhayev, Gulmira Satybaldiyeva, Ainagul Kaliyeva, Aizhan Utarbayeva, Kairat Akhmetov and Zhuldyzay Bekpergenova Pollution, Ecological and Health Risk Assessment of Heavy Metals in Urban Soils of Industrial City in the North-East of Kazakhstan// International Journal of Agriculture and Biosciences 2024 13(4): 820-835. (Q2, Web of Science)
- Faurat A, Yessimova D, Satybaldiyeva G, Kuatbayev A, Utarbayeva A, Kaliyeva A, Akhmetov K., Shujaul Mulk Khan, Zeeshan Ahmad, Rakhmanov S. Assessing the spatial distribution and sources of heavy metal pollution in the snow cover: A case study from Pavlodar, Northeastern Kazakhstan // PLoS One 2025 20(5): 1-30 (Q1, Web of Science).
- Утарбаева А.Ш., Сатыбалдиева Г.К., Бөрібай Э.С., Есимова Д.Д., Октай К., Адбанова А.А. Перспективы устойчивого развития сельских территорий, потенциал развития экологического и агротуризма в Республике Казахстан // Вестник ЗКУ. Серия Экология, № 1(97). 2025. С. 561-574.
