Ғылыми қызығушылықтар саласы

Ветеринария ғылымы, тамақ қауіпсіздігі, мал шаруашылығының, құс шаруашылығының және балық өнімдерінің ветеринариялық-санитариялық сараптамасы, экструдияланған азық және азық қоспалары, микробиология, иммунология және жұқпалы аурулар.

Оқылатын пәндер

• Өсімдік, балық және ара шаруашылығы өнімдерін ветеринариялық-санитариялық сараптау,
• Мал шаруашылығы өнімдерін ветеринариялық-санитариялық сараптау,
• Академиялық хат,
• Тағам қауіпсіздігінің заманауи әдістері.

Зерттеудің негізгі бағыттары

Балық өнімділігін арттыру және балық өнімдерінің сапасын бағалау үшін симбиотикалық рецептурасы негізінде толық экструдталған азықтарды әзірлеу.

Зерттеу жобалары

1) 2023-2025 жж. - Жоба жетекшісі - «AP19576848 - балық өнімділігін арттыру және балық өнімдерінің сапасын бағалау үшін симбиотикалық құрам негізінде құрғақ су өткізбейтін толық экструдталған жемді әзірлеу», ҚР ЖБжҒМ ЖҒБ 2023-2025 жж.

Гранттық қаржыландыру және ПЦФ жобаларының зерттеушісі:

1) AP19679977 «Астанадағы иттер мен мысықтардың жұқпалы ауруларының вирустық және бактериялық қоздырғыштарының түрлердің әртүрлілігі мен генетикалық сипаттамаларын зерттеу», ҚР ЖБжҒМ ГҚ 2023-2025 жж.

2) 2022-2024 жж. -  «Жоғары сапалы және қауіпсіз бөдене өнімдерін алу үшін жоғары қоректік, жеңіл сіңімді және табиғи өсімдік компоненттерін пайдалана отырып, байытылған жем өндіру», ҚР ЖБжҒМ ГҚ 2022-2024 жж.

3) 2021-2023 жж. - «Әртүрлі жаңғақтардың афлатоксинмен ластануы және оларды детоксикациялау әдістерін әзірлеу», ҚР ЖБжҒМ ГҚ 2021-2023 жж.

4) 2013-2015 жж. «Азық-түлік қауіпсіздігі тұрғысынан жануарлардан алынатын өнімдердегі антибиотиктердің қалдық мөлшерінің әсері», АШМ ПЦФ 2013-2015 жж.

Коммерцияландыру жобаларының зерттеушісі:

1) 2014-2016 жж. «Чанканай кен орнының цеолиттері негізіндегі құс шаруашылығына арналған функционалды жемшөп қоспаларын өндіру технологиясы және тәжірибелік зерттеулері».

2) 2016-2018 жж. - Халықаралық стандарттарға сәйкес жергілікті экологиялық таза жем негізінде өсірілетін «Органикалық азық-түлік өнімдерін (тилапия, африкалық жайын және т.б.) өндіру».

Отандық және шетелдік қызметкерлер

Исимов Арман - PhD, Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінің биология кафедрасының доценті, Ақтөбе қ., Қазақстан.

Grzegorz Zwierzchowski – PhD, Ольштын қаласындағы Вармия және Мазури университетінің биохимия кафедрасының қауымдастырылған профессоры, Ольштын, Польша.

Ji Hong – PhD, профессор, Су жануарларын қоректендіру және жемдеу зертханасының меңгерушісі, Солтүстік-батыс ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы университеті, Қытай.

Мортеза Юсефи – Ph.D, РУДН университетінің қауымдастырылған профессоры, Мәскеу қ., Ресей Федерациясы.

Bozena Lozowicka – химия ғылымдарының докторы, профессор, Өсімдіктерді қорғау мемлекеттік институтының директоры – Ұлттық институт, Белосток қ., Польша.

Жетекшілігімен жұмыс істейтін магистранттар мен докторанттар

А.Е. Паритованың жетекшілігімен 2 магистрлік диссертация және 17 дипломдық жұмыс қорғалды. Оның жетекшілігімен екі студент байқауларда жүлделі орындарға ие болды:

2021 ж., А. Пернебек, Астана қаласындағы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің студенттердің ғылыми жұмыстарының республикалық байқауында 3-ші орын дипломы.

2024 ж., Ж. Пернебекова, Астана қаласындағы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің студенттердің ғылыми жұмыстарының республикалық байқауында 2-ші орын дипломы.

Білім алуы туралы мәліметтер

Еңбек өтілі

Марапаттар, құрмет грамоталары

1. Үздік оқығаны үшін, медаль Жәңгірхан атындағы БКАТУ, 2011.
2. «Болашақ» халықаралық стипендиясы, «Қазақстан Республикасының 500 ғалымы» бағдарламасы бойынша Израильдегі ғылыми тағылымдама, 2021 ж.
3. «Ауылшаруашылық, тамақ және өндеу өнерлері мерекесі» мерекесіне орай ауыл шаруашылығы ғылымына қосқан үлесі үшін университеттің Алғыс хаты, 2023 ж.

Біліктілікті арттыру

– 2011 ж. Мәскеу қаласында К.И. Скрябин атындағы МГАВМиБ біліктілігін арттыру.

– 2013 ж. Астық тұқымдастыры мен балықтағы пестицидтердің қалдықтарын анықтау әдістерін зерттеу үшін Польшада 2 айлық ғылыми тағылымдамадан өту.

– 2021 ж. Мичиган мемлекеттік университеті «Дәрістерге презентацияны қалай дайындау керек» біліктілікті арттыру курсы.

– 2022 ж. «Болашақ» халықаралық стипендиясы бойынша 6 айлық ғылыми тағылымдамадан өту – Қазақстан Республикасының 500 жас ғалымдары – Израиль.

– 2022 ж. Пенсильвания университеті, «Әлемді азықтандыру».

– 2022 ж. «Инклюзивті кәсіби білім беру: заманауи тәсілдер» халықаралық онлайн тағылымдамасы.

– 2022 ж. «Жем өндірісіндегі заманауи технологиялар, жоғары өнімді құс етінің кросстарын азықтандыру, құрама жемнің, премикстердің және биологиялық белсенді қоспалардың қауіпсіздігі мен сапасын бақылау», VNITIP RAS, Сергиев Посад, Ресей.

– 2023 ж. Ғылыми тағылымдама «Микробиология. Культураларды себу әдістері». Польша, Ольштын қаласындағы Вармиан-Мазур университеті.

– 2023 ж. «Балық және балық өнімдерін ветсансараптау» ғылыми тағылымдамасы, Алматы қ.

– 2024 ж. Вебинар «Химиялық-аналитикалық зерттеулерде және ЖЖЛК-да сүзу әдістерін қолдана отырып үлгі дайындау», Астана.

– 2024 ж. «Балық азығы мен азық қоспалары және олардың балық организмдеріне әсері» атты ғылыми тағылымдама, Солтүстік-батыс орман шаруашылығы және ауыл шаруашылығы университеті, Қытай.

– 2025 ж. «Балық жемі» атты ғылыми тағылымдама, Солтүстік-батыс орман шаруашылығы және ауыл шаруашылығы университеті, Қытай.

Республикалық және халықаралық кездесулер

– 2013 ж. Елгава қаласында (Латвия) халықаралық ғылыми конференцияға қатысу.

–  2014 -ж.Жас ғалымдардың ғылыми-практикалық конференциясына қатысу

ҚазЗВИ(2 орын).

– 2024 ж. Алматы қаласындағы Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Ғылым академиясында өткен жас ғалымдардың 1-ші Қазақстандық съезіне қатысу және баяндама жасау.

– 2024 ж. Португалияның Порту қаласында өткен жануарлардың әл-ауқаты жөніндегі халықаралық конференцияға (UFAW) қатысу және постер ұсыну.

 – 2024 ж. Халықаралық жануарлардың әл-ауқаты және оларды қорғау федерациясының (UFAW) мүшесі (Ұлыбритания).

 – 2024 ж. Түркияның Анталия қаласында өткен «VIII. Серіктес жануарларды өсіру, генетика және баспанамен қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық конгресс - 2024 (ICABGEH-24)» халықаралық конференциясына қатысу және баяндама жасау.

– 2024 ж. Дубай қаласында өткен «XVIII. Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі халықаралық конференция: азық-түлік қауіпсіздігінің болашағын болжау» - 2024 халықаралық конференциясына қатысу және постер ұсыну.

  – 2025 ж. Алматы қаласындағы 2-ші жас ғалымдардың халықаралық конгресіндегі көрме.

– 2025 ж. Швеция университетімен бірлесіп ұйымдастырылған «Озық ет ғылымы» халықаралық жазғы мектебінде спикер.

Жарияланымдар

70-тен астам ғылыми-әдістемелік еңбектердің, оның ішінде 1 монография мен 1 өнертабыстың,  2 электронды оқулықтың, 2 авторлық куәліктің, 3 ұсыныстың, 3 әдістемелік нұсқаудың авторы. Олардың ішінде ең маңыздылары:

1. Paritova A. et al. The dietary effects of two strain probiotics (Leuconostoc mesenteroides, Lactococcus lactis) on growth performance, immune response and gut microbiota in Nile tilapia (Oreochromis niloticus) //Plos one. – 2024. – Т. 19. – №. 10. – С. e0312580. (WoS IF – 2.1, Q2, Percentile – 65)

2. Wójcik R., Paritova A. et al. Serum Metabolomics Uncovers Immune and Lipid Pathway Alterations in Lambs Supplemented with Novel LAB-Bifidobacterium Cocktail //International Journal of Molecular Sciences. – 2025. – Т. 26. – №. 19. – С. 9808. (WoS IF – 5.2, Q1, Percentile – 80)

3. Paritova A. et al. The impact of multistrain probiotics (Leuconostoc mesenteroides, Lactococcus lactis) on African catfish (Clarias gariepinus) gut microbiota, immunological response, and growth performance //Frontiers in Immunology. – 2025. – Т. 16. – С. 1625199. (WoS IF – 5.2, Q1, Percentile – 88)

4. Nurgaliyev B. et al. The efficacy of licorice root extract on meat amino acid, fatty acid, vitamin, and mineral composition and productivity of quail //Veterinary World. – 2024. – Т. 17. – №. 5. – С. 1017. (WoS IF – 2.1, Q2, Percentile – 65)

5. Paritova A. Y. et al. International Journal of Veterinary Science //Int J Vet Sci. – 2025. – Т. 14. – №. 3. – С. 527-534. (Q2, Percentile – 65)

6. Issimov A. et al. Risk factors associated with lumpy skin disease in cattle in West Kazakhstan //Preventive Veterinary Medicine. – 2022. – Т. 207. – С. 105660.

7. Zhanabayev A. A., Paritova A.Y. et al. Parasite fauna and infection of sheep with parasitosis. – 2022. (WoS IF – 2.1, Q3, Percentile – 41)

8. Bayantassova S., Paritova A. et al. Knowledge, attitude and practice (KAP) of smallholder farmers on foot‐and‐mouth disease in Cattle in West Kazakhstan //Veterinary Medicine and Science. – 2023. – Т. 9. – №. 3. – С. 1417-1425. (WoS IF – 2.1, Q2, Percentile – 65)

9. Kulpiisova A., Paritova A. et al. Knowledge, attitude and practice related to anthrax among livestock farmers in West Kazakhstan //Veterinary medicine and science. – 2024. – Т. 10. – №. 5. – С. e1553. (WoS IF – 2.1, Q2, Percentile – 65)

10. Paritova A.Y. Monography. Veterinary-sanitary assessment of quality fish meat while using non-traditional feed additive Tseofish. Astana. - KazATU. – 2022. – 208 p.